01
10 Julai 1925STATUS
Mahathir dilahirkan di Alor Setar, Kedah.
Perdana Leadership Foundation merekodkan tarikh lahir beliau pada 10 Julai 1925, dengan tarikh rasmi kelahiran turut direkodkan sebagai 20 Disember 1925.
← KronologiDikemas kini 9 Oct 2026
KRONOLOGI · POLITIK · TUN DR MAHATHIR
Mahathir Mohamad: dari doktor Alor Setar ke Putrajaya, KLCC dan dua era pentadbiran
Kisah sejak kecil di Kedah, kerjaya perubatan, kebangkitan politik, Proton, Putrajaya, KLCC, Wawasan 2020, krisis 1998, kontroversi institusi dan kepulangan sebagai Perdana Menteri ketujuh.
Year by year37 peristiwa1925-07-10 → 2026-10-09
RINGKASAN KRONOLOGI BERGERAKLihat urutan peristiwa sebelum membaca cerita penuh.
1925-07-10→2026-10-09
CERITA SEPINTAS LALU
Lihat urutan peristiwa sebelum membaca cerita penuh.
Kisah sejak kecil di Kedah, kerjaya perubatan, kebangkitan politik, Proton, Putrajaya, KLCC, Wawasan 2020, krisis 1998, kontroversi institusi dan kepulangan sebagai Perdana Menteri ketujuh.
37 PERISTIWA37 PAUTAN SUMBER
PERISTIWA 1 DARIPADA 3710 Julai 1925Mahathir dilahirkan di Alor Setar, Kedah.
Perdana Leadership Foundation merekodkan tarikh lahir beliau pada 10 Julai 1925, dengan tarikh rasmi kelahiran turut direkodkan sebagai 20 Disember 1925.
MENGAPA KRONOLOGI INI PENTINGKerjaya Mahathir menghubungkan era pembangunan negara 1980-an dengan politik gabungan pasca-2018.
Teruskan ke kronologi penuh ↓Tiada tokoh lain pernah menjadi Perdana Menteri Malaysia dalam dua tempoh yang terpisah hampir 15 tahun. Jejaknya merentasi perindustrian, krisis 1998, perubahan parti dan pertukaran kerajaan 2018.
GARIS MASA PENUH · SKROL / KLIK / GERAK UNTUK TEROKAI
Setiap langkah mempunyai tarikh dan sumber. Kenyataan, dakwaan, keputusan dan tindakan yang disahkan dipisahkan supaya kronologi tidak menukar dakwaan sesuatu pihak menjadi fakta.
BAGAIMANA KITA SAMPAI KE SINI
Ikuti urutan, bukan tajuk sahaja.
02
1931–1941STATUS
Dari sekolah Melayu ke sekolah Inggeris di Alor Setar.
Mahathir menerima pendidikan awal di Sekolah Melayu Seberang Perak sebelum menyambung pelajaran di sekolah Inggeris yang kemudiannya dikenali sebagai Kolej Sultan Abdul Hamid.
03
1942–1945AMARAN
Pendudukan Jepun mengganggu persekolahan; beliau berniaga di Pekan Rabu.
Semasa perang, Mahathir menjual makanan untuk membantu keluarga. Pengalaman hidup sebelum kemerdekaan menjadi latar penting pandangan ekonomi dan sosialnya kemudian.
04
1947–1953STATUS
Belajar perubatan di Singapura dan kembali berkhidmat sebagai doktor.
Beliau memasuki Kolej Perubatan King Edward VII pada 1947, menamatkan pengajian pada 1953 dan berkhidmat di Hospital Besar Alor Setar.
05
1956STATUS
Berkahwin dengan Dr Siti Hasmah Mohd Ali.
Siti Hasmah juga seorang doktor dan menjadi tokoh penting dalam kehidupan keluarga serta kegiatan kemasyarakatan sepanjang kerjaya politik Mahathir.
06
1957TINDAKAN
Membuka Klinik Maha di Alor Setar selepas meninggalkan perkhidmatan kerajaan.
Ketika Tanah Melayu mencapai kemerdekaan, Mahathir mengusahakan klinik sendiri. Kerjaya doktor mendahului perjalanan panjangnya dalam politik kebangsaan.
07
1964–1965STATUS
Memenangi kerusi Kota Setar Selatan dan memasuki Majlis Tertinggi UMNO.
Kemenangan pilihan raya 1964 membawa beliau ke Parlimen; pada 1965 beliau dipilih menganggotai Majlis Tertinggi UMNO.
08
1969AMARAN
Kalah pilihan raya, mengkritik Tunku Abdul Rahman dan disingkirkan daripada UMNO.
Selepas peristiwa 13 Mei, Mahathir mengutus surat mengkritik Perdana Menteri pertama. Pertikaian politik itu membawa kepada pemecatan keahliannya daripada UMNO.
09
1970KENYATAAN
The Malay Dilemma diterbitkan ketika Mahathir berada di luar arus utama UMNO.
Buku itu menjadi antara karya politik paling dikenali dalam kerjaya awalnya dan muncul sebelum beliau diterima semula ke UMNO.
10
1972KEPUTUSAN
Mahathir diterima semula sebagai ahli UMNO dan dilantik sebagai Senator.
Kemasukan semula itu membuka jalan kepada kebangkitan pantasnya dalam kerajaan persekutuan.
11
1974STATUS
Beliau kembali ke Parlimen dan menjadi Menteri Pendidikan.
Mahathir memenangi kerusi Kubang Pasu tanpa bertanding sebelum dilantik ke Kabinet.
12
5 Mac 1976STATUS
Mahathir dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri.
Pelantikan oleh Tun Hussein Onn meletakkan beliau satu langkah daripada jawatan tertinggi kerajaan.
13
16 Julai 1981KEPUTUSAN
Mahathir menjadi Perdana Menteri Malaysia keempat.
Beliau memulakan tempoh pentadbiran selama lebih dua dekad yang dikaitkan dengan perindustrian, infrastruktur besar dan pemodenan ekonomi.
14
1982KEPUTUSAN
Dasar Pandang ke Timur mengalihkan perhatian kepada pengalaman Jepun dan Korea Selatan.
Kerajaan menekankan disiplin pekerjaan, latihan, pemindahan pengetahuan dan pembelajaran daripada negara industri Asia Timur; pencapaian dasar ini mesti dibezakan daripada kesan faktor ekonomi lain.
15
7 Mei 1983TINDAKAN
PROTON ditubuhkan sebagai projek kereta nasional.
Projek yang diluluskan Kabinet pada 1982 melibatkan kerjasama HICOM dan Mitsubishi. Ia sebahagian daripada usaha membangunkan industri pembuatan tempatan.
16
1985TINDAKAN
Jambatan Pulau Pinang menjadi mercu tanda pengangkutan era perindustrian.
Jambatan ini antara projek prasarana terkenal dalam tempoh pentadbiran Mahathir; ia menghubungkan pulau dengan tanah besar. Projek negara ialah hasil kerja banyak institusi dan pekerja, bukan seorang individu sahaja.
17
9 Julai 1985TINDAKAN
Proton Saga dilancarkan sebagai kereta nasional pertama Malaysia.
Pelancaran Proton Saga memperlihatkan cita-cita membina industri automotif tempatan. Model awal dibangunkan melalui kerjasama teknologi Mitsubishi.
18
Oktober–November 1987AMARAN
Operasi Lalang membawa kepada penahanan ramai individu di bawah ISA.
Ahli politik pembangkang, aktivis dan pihak lain ditahan tanpa perbicaraan. Human Rights Watch merekodkan sekurang-kurangnya 106 penahanan, dan operasi itu menjadi sebahagian daripada perdebatan berpanjangan mengenai kebebasan sivil.
19
1988AMARAN
Krisis kehakiman dan pertikaian mengenai kedudukan institusi.
Pemecatan Lord President Tun Salleh Abas berlaku sewaktu ketegangan antara eksekutif dan badan kehakiman. Penilaian terhadap proses dan kesannya terus diperdebatkan; kronologi ini tidak menyamakan dakwaan politik dengan dapatan mahkamah.
20
1991KENYATAAN
Wawasan 2020 diumumkan sebagai hala tuju pembangunan jangka panjang.
Wawasan ini menggariskan hasrat menjadikan Malaysia negara maju menjelang 2020, merangkumi ekonomi, masyarakat, perpaduan dan institusi. Ia matlamat dasar, bukan pengesahan bahawa semua sasaran dicapai.
21
1992–1994TINDAKAN
Perancangan KLCC dan Menara Berkembar PETRONAS memasuki fasa pembinaan.
Perancangan tapak bermula pada 1992, kerja asas pada Mac 1993 dan struktur utama pada April 1994. Cesar Pelli mengetuai reka bentuk seni bina bersama pasukan profesional antarabangsa dan tempatan.
22
2 Jun 1993KEPUTUSAN
Prang Besar dipilih sebagai tapak Putrajaya.
Kerajaan memilih tapak pusat pentadbiran Persekutuan baharu di koridor Kuala Lumpur–lapangan terbang. Rancangan bandar ini kemudiannya dirangka melalui kerjasama perancang, jurutera dan agensi awam.
23
1996KEPUTUSAN
Koridor Raya Multimedia (MSC) diperkenalkan.
Dasar pembangunan ekonomi digital memberi tumpuan kepada perusahaan teknologi, infrastruktur komunikasi dan perkhidmatan kerajaan elektronik; Cyberjaya dan Putrajaya menjadi sebahagian daripada koridor yang dirancang.
24
1996STATUS
Pembinaan struktur Menara Berkembar PETRONAS mencapai tahap siap.
Menara berkembar itu menjadi lambang kemampuan pembinaan dan kejuruteraan pada era tersebut; perasmian rasmi berlaku kemudian pada 1999.
25
1998TINDAKAN
KLIA dibuka sebagai hab penerbangan antarabangsa baharu.
Pembukaan Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur di Sepang mengubah rangkaian penerbangan dan pengangkutan negara serta berkait dengan pembangunan koridor baharu selatan Kuala Lumpur.
26
1–2 September 1998KEPUTUSAN
Malaysia mengenakan kawalan modal terpilih dan menetapkan RM3.80 bagi AS$1.
Ketika Krisis Kewangan Asia, kerajaan memperkenalkan kawalan pertukaran pada 1 September dan kadar tambatan pada 2 September. BNM menerangkan tujuannya sebagai usaha mengurangkan ketidaktentuan pasaran dan membolehkan dasar domestik dilonggarkan.
27
September 1998AMARAN
Pemecatan Anwar Ibrahim mencetuskan gerakan Reformasi.
Pemecatan Timbalan Perdana Menteri berlaku di tengah krisis kewangan dan perpecahan kepimpinan. Penahanan, perbicaraan dan protes selepas itu memberi kesan besar kepada politik Malaysia; dakwaan dan keputusan mahkamah perlu dibezakan.
28
7 September 1998KEPUTUSAN
Mahathir mengambil alih portfolio Menteri Kewangan ketika krisis politik dan ekonomi memuncak.
Beliau mengambil portfolio itu selepas Anwar Ibrahim dilucutkan jawatan dalam kerajaan, pada kemuncak Krisis Kewangan Asia dan perpecahan politik yang melahirkan Reformasi.
29
1999TINDAKAN
Pusat pentadbiran kerajaan mula berpindah ke Putrajaya.
Kompleks Perdana Putra siap pada 1999; proses memindahkan fungsi pentadbiran daripada Kuala Lumpur berlangsung secara berperingkat.
30
Ogos 1999STATUS
Mahathir merasmikan Menara Berkembar PETRONAS.
Bangunan ini kemudian menjadi ikon Kuala Lumpur dan projek utama pembangunan kawasan KLCC. Ia tidak sepatutnya digambarkan sebagai dibina sendiri oleh seorang pemimpin; pelaksanaannya melibatkan PETRONAS serta pasukan teknikal yang besar.
31
1 Februari 2001STATUS
Putrajaya diisytiharkan Wilayah Persekutuan.
Pengisytiharan ini menandakan satu lagi peringkat pembentukan bandar pusat pentadbiran negara yang dirancang sejak awal 1990-an.
32
31 Oktober 2003STATUS
Mahathir berundur selepas 22 tahun sebagai Perdana Menteri.
Tun Abdullah Ahmad Badawi mengambil alih jawatan Perdana Menteri kelima.
33
2016TINDAKAN
Beliau keluar UMNO dan membantu menubuhkan Parti Pribumi Bersatu Malaysia.
Langkah itu menandakan kepulangan penuh Mahathir ke politik kepartian sebagai penentang pentadbiran Najib Razak.
34
10 Mei 2018STATUS
Mahathir kembali sebagai Perdana Menteri ketujuh selepas GE14.
Kemenangan Pakatan Harapan menamatkan pemerintahan persekutuan Barisan Nasional dan membawa Mahathir kembali ke Putrajaya.
35
24 Februari 2020KEPUTUSAN
Mahathir meletakkan jawatan sebagai Perdana Menteri.
Peletakan jawatan itu berlaku ketika krisis politik yang menamatkan kerajaan Pakatan Harapan pertama.
36
November 2022STATUS
Mahathir tewas di Parlimen Langkawi dalam PRU15.
Selepas tempoh sebagai Perdana Menteri ketujuh, beliau terus mengambil bahagian dalam politik, namun tidak memperoleh semula kerusi Parlimen pada pilihan raya 2022.
37
10 Julai 2026STATUS
Mahathir menyambut ulang tahun ke-101 dan kekal aktif dalam kehidupan awam.
Perdana Leadership Foundation menyatakan beliau terus berkongsi pandangan mengenai politik, ekonomi dan pembangunan Malaysia selepas meninggalkan jawatan kerajaan.
PEMBANGUNAN NEGARA
Mercu tanda negara dan siapa yang membangunkannya
Proton: kereta nasional dan rantaian industri
Idea projek kereta nasional berkembang daripada kajian pada 1979, kelulusan Kabinet pada 1982, penubuhan PROTON pada 1983 dan pelancaran Saga pada 1985. Kejayaan industri perlu dinilai bersama kos perlindungan pasaran, kemampuan teknologi dan persaingan.
KLCC dan Menara Berkembar PETRONAS
Tapak KLCC mula dirancang pada 1992. Pembinaan Menara Berkembar bermula pada 1993, struktur siap pada 1996 dan perasmian rasmi berlangsung pada 1999. Kredit pembangunan turut merangkumi PETRONAS, jurutera, arkitek dan pekerja.
Putrajaya: pusat pentadbiran baharu
Tapak Prang Besar dipilih pada Jun 1993, kompleks Perdana Putra siap pada 1999 dan Putrajaya menjadi Wilayah Persekutuan pada Februari 2001. Objektifnya ialah menyusun semula pentadbiran dan perancangan bandar.
Pengangkutan dan transformasi industri
Jambatan Pulau Pinang, lebuh raya, KLIA, MSC dan projek pembangunan besar memperlihatkan penekanan kepada jaringan ekonomi serta infrastruktur. Sesuatu projek mungkin bermula sebelum atau disiapkan selepas tempoh jawatan seorang Perdana Menteri.
Tarikh projek perlu dibezakan antara cadangan, kelulusan, pembinaan, siap dan perasmian. Kos projek dan pulangan ekonomi tidak dinyatakan tanpa sumber kewangan primer yang dapat disahkan.
SEJARAH POLITIK
Pembangunan pesat dan persoalan institusi berlaku dalam tempoh yang sama
1987: Operasi Lalang
Penahanan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri mencetuskan bantahan mengenai hak asasi dan proses undang-undang. Sumber hak asasi menilai kesannya secara kritikal.
1998: krisis ekonomi dan Reformasi
Tambatan ringgit serta kawalan modal merupakan keputusan ekonomi penting. Dalam masa yang sama, pemecatan Anwar Ibrahim mengubah landskap politik dan gerakan pembangkang.
Kronologi membezakan dasar, tarikh, hasil boleh diukur, pendirian kerajaan dan kritikan terhadap keputusan pentadbiran.
MENGAPA KRONOLOGI INI PENTING
Kerjaya Mahathir menghubungkan era pembangunan negara 1980-an dengan politik gabungan pasca-2018.
Tiada tokoh lain pernah menjadi Perdana Menteri Malaysia dalam dua tempoh yang terpisah hampir 15 tahun. Jejaknya merentasi perindustrian, krisis 1998, perubahan parti dan pertukaran kerajaan 2018.
Soalan yang kronologi ini masih belum dapat jawab.
01Bagaimana sejarah akan menimbang pencapaian pembangunan Mahathir berbanding pertikaian institusi dan politik sepanjang pentadbirannya?
02Apakah legasi paling berkekalan daripada dasar perindustrian dan projek mega era 1981–2003?
Peristiwa yang boleh mengubah perkembangan cerita ini.
01Rekod arkib baharu berkaitan keputusan kerajaan era 1980-an hingga 2000-an.
02Penilaian sejarah terhadap peralihan kuasa 2018–2020.
BACA SETERUSNYA
Terus ikuti kaitan antara cerita.
Kronologi berkaitan disusun berdasarkan pautan cerita terlebih dahulu, kemudian topik, geografi dan konteks yang sama.
PeopleAnwar Ibrahim
PulseKitaCHRONOLOGY
Politics
Anwar Ibrahim: from student activist and deputy prime minister to Malaysia's 10th prime minister
A source-backed chronology of Anwar Ibrahim's path from youth activism and UMNO, through the deputy premiership, Reformasi, two periods of imprisonment, opposition leadership, a royal pardon and the hung Parliament that ended with his appointment as prime minister in 2022.
14 peristiwa · 1947–2022
PoliticsPrime Ministers of Malaysia1957–today
PulseKitaCHRONOLOGY
Politics
Malaysia's prime ministers: nine people, ten premierships from 1957 to today
A compact chronology of every Malaysian prime minister from Tunku Abdul Rahman to Anwar Ibrahim, including Mahathir Mohamad's two non-consecutive premierships and the rapid leadership changes between 2018 and 2022.
10 peristiwa · 1957–2026
PoliticsReformasi1998
PulseKitaCHRONOLOGY
Politics
Reformasi 1998: how a dismissal, arrest and black eye reshaped Malaysian opposition politics
A neutral chronology of Anwar Ibrahim's 1998 dismissal, the street protests and arrest, the black-eye Royal Commission, court cases, the formation of Keadilan and Barisan Alternatif, and the 2004 Federal Court decision that overturned his first sodomy conviction.
12 peristiwa · 1998–2004